De baasjes zagen niets. Het bloedonderzoek wel
In de bekendste studie over CBD bij honden — Cornell University, 2018 — meldden de eigenaren geen enkele bijwerking. Het bloedonderzoek liet ondertussen een significante stijging van het leverenzym alkalische fosfatase zien.
Dat is de hele reden waarom deze pagina bestaat. Bij een mens is de gebruiker ook de waarnemer. Bij een hond zijn dat twee verschillende wezens, en het dier kan niets zeggen.
Google zelf stelt bij deze zoekopdracht de vraag die niemand beantwoordt: waarom raden dierenartsen CBD niet aan? Hieronder staat het antwoord, en het heeft weinig met wantrouwen te maken en veel met wetgeving.
Wat we hebben gemeten
Tien resultaten, en de vorm ervan zegt iets over de Nederlandse markt.
Dierenwinkels en dierenartsen
De top bestaat uit dierenspeciaalzaken, een dierenkliniek met een veelgestelde vraag, en een winkelcarrousel met bekende merken uit het schap — dezelfde namen die vlooiendruppels verkopen.
Wat dat betekent
Dat CBD voor honden in Nederland geen randproduct is maar een normaal schapartikel. Dat is tegelijk het interessantste en het lastigste: een normaal schapartikel roept minder vragen op dan het verdient.
En wat er ontbreekt
In geen van de gemeten pagina’s staat de dosering uit de studies, en in geen enkele staat wat het bloedonderzoek in diezelfde studies liet zien.
Waarom dierenartsen terughoudend zijn
Het antwoord is juridisch, niet emotioneel, en het is in één zin te geven.
Er bestaat geen toegelaten diergeneesmiddel met cannabidiol
Voor dieren is geen enkel product met cannabidiol als diergeneesmiddel toegelaten. Er is dus geen bijsluiter, geen goedgekeurde dosering per diersoort, geen geregistreerde indicatie en geen bewakingssysteem voor bijwerkingen.
Wat een dierenarts dan wél kan zeggen
Een dierenarts kan uitleggen wat er bekend is, kan meekijken naar het bloedbeeld en kan zeggen of iets botst met de medicatie die het dier al krijgt. Dat is precies het gesprek dat de moeite waard is.
Waarom het niet als aanbeveling klinkt
Omdat een aanbeveling voor een therapeutisch doel bij een niet-toegelaten product de dierenarts buiten het kader plaatst waarin hij mag werken. De terughoudendheid gaat over de status van het product, niet over de moleculen.
En hoe het dan tóch in de winkel ligt
Als aanvullend diervoeder. Dat is de categorie waarin deze producten vallen, en het verklaart waarom op de verpakking nooit staat waar het voor is: een diervoeder mag dat niet zeggen.
De categorie waarin het valt
Twee Europese verordeningen bepalen alles wat u in het schap ziet.
Toevoegingsmiddelen voor diervoeding
Verordening 1831/2003 regelt welke stoffen als toevoegingsmiddel in diervoeder mogen. Cannabidiol staat niet op die lijst.
Voedermiddelen
Hennepzaad en hennepzaadolie staan wél in de Europese catalogus van voedermiddelen. Cannabinoïde- extracten niet. Dat is hetzelfde onderscheid als bij mensen, met dezelfde grens: het zaad heeft geen harsklieren.
Diergeneesmiddelen
Verordening 2019/6 regelt diergeneesmiddelen. Om daaronder te vallen is een handelsvergunning nodig, met dossier en bewaking. Die is er niet voor cannabidiol.
Wat er dus overblijft
Een product dat in de dierenwinkel ligt, dat niets over zijn doel mag zeggen, en waarvoor niemand verplicht was om een dossier aan te leggen. Dat is geen aanklacht — het is de feitelijke situatie, en het bepaalt hoeveel u zelf moet uitzoeken.
De studie van Cornell, in getallen
Dit is de meest geciteerde studie in deze categorie, en het loont om hem volledig te lezen in plaats van alleen de conclusie.
Hoe hij was opgezet
Honden met artrose kregen in een gerandomiseerde, placebogecontroleerde opzet — met blindering van zowel dierenarts als eigenaar — elke twaalf uur CBD-olie van 2 mg per kilo lichaamsgewicht of placebo. Elke behandelperiode duurde vier weken, met twee weken tussenpauze.
Wat er goed uitkwam
Op de gebruikte pijn- en activiteitsvragenlijsten was er een significante afname van pijn en een toename van activiteit (p < 0,01). De beoordeling door de dierenarts liet minder pijn zien (p < 0,02).
Dat is een echt resultaat, met een controlegroep, en het is meer dan de meeste categorieën in deze markt kunnen laten zien.
En wat er níet in de samenvatting staat
De eigenaren meldden geen enkele bijwerking. Het serumonderzoek liet echter een stijging van alkalische fosfatase zien tijdens de CBD-periode (p < 0,01).
Dat is de belangrijkste zin van deze pagina. Wat de mens waarnam en wat het lab mat, kwamen niet overeen.
De halfwaardetijd
De eliminatiehalfwaardetijd was 4,2 uur bij beide onderzochte doseringen. Dat verklaart waarom in de studie twee keer per dag werd gedoseerd, en waarom één gift per dag iets anders is dan de helft van twee giften.
De tweede studie, die het bevestigt
Een onafhankelijke opzet, drie jaar later, met hetzelfde signaal.
Twintig beagles, achtentwintig dagen
Twintig gezonde beagles werden verdeeld over vijf groepen van vier en kregen 28 dagen lang eenmaal daags CBD in doseringen van 1, 2, 4 of 12 mg per kilo — of placebo.
Wat er gebeurde
De herhaalde toediening werd goed verdragen, zonder klinisch belangrijke veranderingen. Bij 12 mg/kg per dag waren er meer maag-darmklachten — vooral overmatig kwijlen — en een significant hogere alkalische fosfatase.
Het getal dat het geduld verklaart
De blootstelling nam bij herhaalde toediening met een factor 1,6 tot 3,3 toe, en het niveau stabiliseerde pas na twee weken.
Wie na twee dagen concludeert dat het niet werkt, meet iets wat nog niet op zijn plaats staat.
Wat alkalische fosfatase wel en niet betekent
Een stijging van dit enzym is geen diagnose en betekent niet dat er schade is. Het is een signaal dat de lever iets doet, en bij honden kan het meerdere oorzaken hebben.
Wat het wél betekent: dat er een reden is om het te meten, en dat u het zonder bloedprik niet ziet.
De rekensom die de fles stuk maakt
Nu de vergelijking tussen de studie en het schap.
Wat de studie gebruikte
2 mg per kilo, twee keer per dag. Voor een hond van 20 kilo is dat 40 mg per gift, dus 80 mg per dag.
Wat er in een flesje zit
Een flesje van 10 ml met 5 % bevat in totaal 500 mg. Bij 80 mg per dag is dat iets meer dan zes dagen.
Wat daaruit volgt
Niet dat u meer moet geven — dat is een beslissing voor de dierenarts, niet voor een webpagina. Wel dat de hoeveelheid uit de studies en de hoeveelheid in een flesje uit het schap niet dezelfde orde van grootte zijn.
Als een pagina resultaten uit deze studies aanhaalt zonder de dosering erbij te zetten, haalt hij iets anders aan dan wat hij verkoopt.
Waar het echte risico zit
En dat is niet waar de meeste mensen het zoeken.
Wat de dierenartsen rapporteren
Een enquête onder 251 dierenartsen in Canada en de Verenigde Staten liet zien dat vergiftiging door cannabis het vaakst bij honden wordt gemeld, en dat het aantal gevallen na oktober 2018 significant toenam.
De genoemde verschijnselen
Urineverlies, desoriëntatie, ataxie, sufheid, overgevoeligheid voor prikkels en een trage hartslag.
De oorzaak die het vaakst werd vermoed
Eetwaren. En de meest genoemde toedracht was al even eenvoudig: het dier at ze op terwijl er niemand bij was.
Wat u daarvan moet onthouden
Het gevaar zit zelden in het flesje voor de hond. Het zit in de zak snoepjes voor de mens die op de salontafel ligt — met THC erin, of met chocolade, of met xylitol, dat voor honden bijzonder giftig is.
Een pot met menselijke gummies is voor een hond een heel ander product dan voor u.
Wat er nog meer in het flesje zit
Het etiket noemt één ingrediënt en de fles bevat er meer.
De draagolie
MCT, olijfolie of hennepzaadolie. Dit is de meest voorkomende oorzaak van zachte ontlasting na het starten, vóór de cannabidiol zelf.
De smaakstoffen
Zalm, kip, lever. Prima voor de acceptatie, maar bij een gevoelige maag telt dit mee in de beoordeling van wat er gebeurde.
De sporen THC
Een product met volledig spectrum bevat ze per definitie. Bij honden is dit relevanter dan bij mensen: het lichaamsgewicht is lager en de gevoeligheid is anders.
En wat er níet in mag zitten
Xylitol, chocolade, druiven, rozijnen, macadamia, ui en knoflook. Dit hoort in geen enkel hondenproduct thuis, en het is de eerste ingrediëntencontrole die u doet — nog vóór het percentage.
Xylitol verdient daarbij een aparte zin, omdat het bij honden een heel andere reactie geeft dan bij mensen en al in kleine hoeveelheden gevaarlijk is. Het staat op etiketten soms als E967 of als birkensuiker.
Het analysecertificaat, voor een dierproduct
Hetzelfde document als bij mensenproducten, met één extra reden om erom te vragen.
Het batchnummer
Van een onafhankelijk laboratorium, met een batchnummer dat overeenkomt met het flesje in uw hand. Een algemeen certificaat van twee jaar geleden bewijst dat het bedrijf ooit iets heeft laten meten.
Het cannabinoïdenprofiel
CBD, CBDA, THC, THCA, CBN en CBG apart. Bij een dier is de THC-regel de belangrijkste van de zes.
De verontreinigingspanelen
Zware metalen, bestrijdingsmiddelen, oplosmiddelresten, microbiologie. Hennep is een bioaccumulator: de plant haalt zware metalen uit de bodem en houdt ze vast in het weefsel, zozeer dat er mee is geëxperimenteerd om grond te reinigen.
Waarom het bij dieren zwaarder telt
Omdat de dosering per kilo gaat. Dezelfde verontreiniging per milliliter komt bij een hond van vijf kilo veel zwaarder aan dan bij een mens van tachtig.
Als uw hond al medicatie krijgt
De belangrijkste vraag van deze pagina, en de enige met een sluitend antwoord.
Dezelfde enzymen
Cannabidiol remt bepaalde leverenzymen die ook veel gangbare werkzame stoffen afbreken. Bij honden gaat het onder meer om middelen tegen epilepsie en om ontstekingsremmers.
Waarom dat hier extra telt
Omdat een hond met artrose of epilepsie vrijwel altijd al iets krijgt — en dat is precies de hond waarvoor mensen dit opzoeken.
Aan wie u het vraagt
Aan de dierenarts, die het in twee minuten nakijkt met de lijst erbij. Een foto van het etiket is sneller dan elke beschrijving.
En wat u meeneemt
De naam van het product, het aantal milligram per milliliter, de volledige ingrediëntenlijst met de draagolie, het gewicht van de hond en alles wat hij verder krijgt.
Katten zijn geen kleine honden
De carrousel in deze zoekopdracht noemt honden en katten in één adem. Dat is precies waar het misgaat.
Het leververschil
Katten hebben een ander enzymatisch profiel voor het afbreken van stoffen dan honden, en zijn daardoor gevoeliger voor middelen die bij honden goed gaan. Het bekendste voorbeeld is paracetamol, dat voor een kat dodelijk is en voor een hond niet.
Wat dat hier betekent
Dat de studies uit deze pagina over honden gaan en niet zomaar overdraagbaar zijn. Er is bij katten aanzienlijk minder onderzoek gedaan, en de bestaande gegevens laten een ander verloop zien.
En het praktische gevolg
Een fles met „hond en kat” op het etiket rekent met één schaal voor twee diersoorten die anders afbreken. Als u een kat heeft, is dat de eerste vraag voor de dierenarts.
Een eerlijke thuisproef, als u die wilt doen
Een gecontroleerde studie kunt u thuis niet opzetten. Iets beters dan een indruk wel.
Noteer eerst het uitgangspunt
Twee weken voordat u iets koopt: hoeveel trappen doet de hond op een dag, hoe lang duurt het opstaan uit de mand, hoeveel wandelingen haalt hij. Concrete, telbare dingen.
Verander één ding tegelijk
Wie tegelijk begint met olie, een nieuw voer en een kortere wandeling, weet achteraf niets over geen van drieën.
Geef het meer dan twee weken
Het niveau stabiliseert pas na twee weken. Een proef van drie dagen meet vooral uw eigen verwachting.
Laat bloed prikken
Dit is het punt waarop een hondenproef beter kan zijn dan een mensenproef: bij een dier is een bloedonderzoek normaal en betaalbaar. Als er één ding is dat de studies aanraden om te meten, is het dat.
Wanneer u stopt
Als de tellingen er na zes weken hetzelfde uitzien als aan het begin, is dat een antwoord. Het heeft anderhalve maand gekost en het is van u.
Hoe u deze pagina leest
We passen op onszelf toe wat we van etiketten vragen.
Wie hem schreef en met welk belang
Deze site verdient geld als iemand hennepproducten koopt. Een pagina die zegt dat de baasjes in de studie niets zagen en het bloedonderzoek wel, werkt tegen dat directe belang in. Dat is een gegeven om de tekst mee te wegen, geen verdienste.
Vergeleken waarmee
Elke bewering heeft hier een genoemd vergelijkingspunt: placebo, voor de studies; de dosering uit Cornell, voor de rekensom; het bloedbeeld, voor de veiligheid.
Bij welke hoeveelheid
We noemen doseringen uit onderzoek, geen aanbevelingen. Dat is geen redactionele voorzichtigheid: de dosering per kilo maakt een aanbeveling zonder gewicht en zonder dierenarts zinloos.
Waar de antwoorden staan
Onderaan, met directe links: drie publicaties uit PubMed en twee Europese verordeningen. De samenvattingen zijn zonder abonnement te lezen, en de zin over alkalische fosfatase staat letterlijk in de samenvatting van de studie uit 2018 — u hoeft ons niet op ons woord te geloven.
Wat het etiket wél en niet mag zeggen
Een klein stukje etiketkunde dat veel verklaart aan het schap.
Waarom er nooit staat waar het voor is
Omdat het product een aanvullend diervoeder is. Een diervoeder mag geen therapeutisch doel claimen — dat zou het een diergeneesmiddel maken, en daarvoor is een handelsvergunning nodig die er niet is.
Wat er dan in de plaats staat
Formuleringen over „ondersteuning”, „balans” en „welzijn”. Die woorden zijn geen slordigheid: ze zijn zorgvuldig gekozen om aan de goede kant van de grens te blijven.
Het percentage
Vaak 2 % of 5 %. Dat is een concentratie, geen hoeveelheid. Wat u nodig heeft is milligram per milliliter, en het gewicht van uw hond.
De rekenregel
2 % betekent ongeveer 20 mg per milliliter; 5 % ongeveer 50 mg. Een druppel is ruwweg 0,05 ml, dus ongeveer 1 mg respectievelijk 2,5 mg per druppel.
Met die twee getallen kunt u zelf uitrekenen hoe een flesje zich verhoudt tot de doseringen uit de studies — en dat is precies de rekensom die geen etiket voor u maakt.
Kort samengevat
Het beeld uit het onderzoek
Bij honden met artrose, 2 mg/kg tweemaal daags: minder pijn en meer activiteit, met een controlegroep. En tegelijk een stijging van alkalische fosfatase die de eigenaren niet zagen.
Het geduld dat nodig is
Het niveau in het bloed stabiliseert pas na twee weken. Twee dagen zegt niets.
De rekensom
Een flesje van 10 ml met 5 % is bij de dosering uit de studie iets meer dan zes dagen. Dat is geen advies om meer te geven; het is een maat voor de afstand tussen studie en schap.
Waar het risico echt zit
Niet in het flesje voor de hond, maar in menselijke eetwaren binnen bereik. Xylitol en chocolade zijn daarbij een groter en directer probleem dan cannabidiol.
En de vraag die u eerst stelt
Krijgt uw hond al medicatie? Zo ja, dan is de dierenarts de eerste stop — niet omdat wij voorzichtig willen doen, maar omdat op die vraag een echt antwoord bestaat, en het twee minuten kost.
Neem de naam van het product mee, het aantal milligram per milliliter, de volledige ingrediëntenlijst en het gewicht van de hond. Een foto van het etiket doet de rest.